Monika van Paemel: Weduwenspek. Een leven, met vallen en opstaan

(Chris Vermuyten) – De nieuwste roman van Monika van Paemel “Weduwenspek” is een lijfelijke roman. Bloed en zweet, weinig tranen. Het is een harde roman, verteld met cynische scherpte in een staccato stijl. En toch: er zit ook mededogen en verdriet in, en zelfs liefde, of toch minstens een vleugje begrip.

 Het tijdsbestek in het verhaal is kort: een vrouw brengt een dag en nacht door aan het stervensbed van haar man, waarvan ze al jaren gescheiden leefde. Niet alleen aan het oog van de stervenden trekt het leven zich nogmaals voorbij, ook de wakenden blikken blijkbaar terug. Want dat is wat Olivia doet: ze ziet haar liefdeloze huwelijk met Herr Gleicher aan zich voorbijtrekken.

Haar huwelijk met Herr Gleicher diende zich voor Olivia oorspronkelijk aan als een cadeau met roze strik. Ze stelt de attenties van de 18 jaar oudere Herr Gleicher wel op prijs. Daarenboven wil ze zich – het zijn de zestiger jaren – onder het juk van haar ouders uitwerken. Zijn handtastelijkheden, die ze niet kan appreciëren, neemt ze maar voor lief.

De oudere man, een professor, geeft haar immers status, hij rijdt zowaar met een Mercedes. Maar Herr Gleicher – de man wordt consequent zo genoemd in de roman – blijkt een sardonische wrede echtgenoot te zijn, met een immens drankprobleem.

Olivia werkt zich onder zijn invloed uit: ze dient hem al snel verbaal van repliek en bouwt een carrière op als modeontwerpster. Dat geeft haar de mogelijkheid om uiteindelijk haar eigen leven te leiden, weg van Herr Gleicher.

Toch voelt ze zich, op één of andere manier, nog steeds met hem verbonden. Ze kan moeilijk definitief van hem afstand nemen, omdat ze zich voor een deel mee verantwoordelijk voelt voor het hele debacle van het huwelijk.

Bij de voorstelling van haar boek in Passaporta, zegt Monika van Paemel daarover aan Phara de Aguirre: “Misbruik komt dikwijls laat aan het licht omdat het slachtoffer zo’n immens schaamtegevoel heeft. ‘Ik heb er toch aan meegewerkt!’“ Dat misplaatst schaamtegevoel is terug te vinden in het hele boek. Het is misschien ook de reden waarom ze na jaren terugkeert naar het sterfbed van haar man.

Weduwenspek wordt dikwijls schamper afgedaan als het klaaglied van een overjaarse feministe. Die recensenten hebben slecht gelezen. Weduwenspek balanceert tussen fierheid en schaamte, lust en lijden, succes en neergang, geboorte en dood.

Leven is in het boek incasseren maar daarna opnieuw doorgaan, gekwetst en beschadigd misschien, maar wel met het hoofd hoog.

Weduwenspek – Monika van Paemel

Querido – 280 pg – 19,95 €

 

Nog geen reacties

Leave a Reply